The Countryside of Chithurst

Reflections of Buddhist monastic life in England

นั่งมองความเบื่อ

Posted by phrajew บน สิงหาคม 30, 2006

ถ้ามีการจัดประกวดวิถีชีวิตอันน่าเบื่อ  ความเป็นอยู่ในวัดคงจะจัดอยู่ในลำดับต้น ๆ  คนที่ไม่เชื่อก็ลองนึกถึงการสวดมนต์ทำวัตรเช้าเย็น นั่งสมาธิเดินจงกรมเป็นชั่วโมง ๆ ดูบ้าง  หากต้องทำเช่นนี้อยู่ทุกวัน คนที่ไม่รู้สึกเบื่อเลยเห็นจะผิดวิสัยปุถุชนเป็นแน่แท้

นอกจากวิถีชีวิตที่ดำเนินไปเหมือนเดิมในทุก ๆ วันแล้ว ชีวิตภายในวัดยังแทบจะไม่มีอะไรให้เบี่ยงเบนความสนใจได้เลย  คนอยู่วัดไม่สามารถไปดูหนัง ฟังเพลง กินข้าว ซื้อของ หรือไปเที่ยวพักผ่อนได้อย่างคนทั่วไป  ดังนั้น เมื่อเกิดความรู้สึกเบื่อขึ้นมามีสิ่งเดียวเท่านั้นที่ทำได้ คือ การเรียนรู้ที่จะอดทน

เมื่อตอนบวชใหม่ได้รับคำสอนให้รู้จักอดทนอดกลั้นต่อความรู้สึกต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในขณะที่ฝึกนั่งสมาธิ  เคยมีคนถามว่าถ้าอดทนไปจนถึงที่สุดแล้วจะให้ทำอย่างไร  คำตอบที่ได้รับจากพระอาจารย์คือให้อดทนต่อไปอีก  ฟังดูแรก ๆ เหมือนกำปั้นทุบดินอยู่ชอบกล  แต่ต่อมาก็ตระหนักว่าคำสอนง่าย ๆ นี้เองที่เป็นหัวใจของการฝึกหัดขัดเกลาตนเองที่หนักหนาสาหัสนัก 

แม้วิถีชีวิตภายในวัดจะดูน่าเบื่อแต่ก็ทำให้เกิดการเรียนรู้ด้านในได้อย่างยิ่ง  เพราะในขณะที่กิจกรรมในแต่ละวันดำเนินไปเช่นเดิม ความรู้สึกภายในใจกลับแตกต่างกันไปโดยไม่เว้นวัน  ไม่ว่าจะเป็นการเดินบิณฑบาต การฉันภัตตาหาร การสวดมนต์ทำวัตร การนั่งสมาธิ การทำความสะอาด หรือแม้แต่การนั่งอยู่เฉย ๆ ในกุฏิ อาจทำให้เกิดความรู้สึกสบายใจ หงุดหงิด ฟุ้งซ่าน เบื่อหน่าย ขี้เกียจ ขยัน หรืออื่น ๆ ได้ทั้งหมด  และอาจกลายเป็นความรู้สึกตรงข้ามในวันต่อมาได้โดยไม่ยากนัก  

โดยปกติแล้ว เมื่อเกิดความรู้สึกหงุดหงิดขุ่นเคืองหรือไม่สบายใจ คนเรามักจะโทษคนอื่นหรือสิ่งอื่นที่อยู่นอกตัว  แต่เมื่อสภาวะภายนอกคงเดิม ความเปลี่ยนแปรที่ขึ้น ๆ ลง ๆ อยู่ภายในใจบอกให้รู้ชัดว่า ปัญหาที่แท้จริงไม่ได้อยู่ภายนอก  เพราะใจของเรานั่นเองที่เป็นตัวการสำคัญ

อธิบายได้อีกแง่หนึ่งว่า วิถีชีวิตภายในวัดเป็นเครื่องมือในการบังคับให้หันมามองดูตนเอง มากกว่าจะเที่ยวมองไปยังภายนอกอย่างที่เคยเป็น   

อย่างไรก็ตาม มีข่าวดีที่แฝงมากับความน่าเบื่อเช่นกัน  เวลาที่เราปฏิบัติธรรม หลายคนพบว่าสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เราทำอยู่ในชีวิตประจำวันกลับเป็นสิ่งที่สร้างความสุขให้อย่างไม่น่าเชื่อ บางคนรู้สึกเป็นสุขกับการกวาดลานหญ้า การเดินไปตักอาหาร การนั่งจิบน้ำชาตามลำพัง หรือแม้กระทั่งการนั่งอยู่เฉย ๆ ก็ทำให้รู้สึกดีกับชีวิตอย่างที่ไม่เคยรู้สึกมาก่อน   

พระอาจารย์ฝรั่งรูปหนึ่งเล่าให้ฟังว่า ก่อนหน้าที่จะบวช  ท่านฝึกเป็นผ้าขาวอยู่ในวัดที่อังกฤษหลายเดือน  ก่อนที่จะออกเดินทางมาเมืองไทย  ท่านตัดสินใจที่จะดูหนังเรื่องหนึ่งเป็นครั้งสุดท้าย  บังเอิญว่าหนังเรื่องนั้นยาวมาก และนักวิจารณ์ทั้งหลายบ่นกันว่าเป็นหนังที่น่าเบื่อที่สุดในรอบปี  แต่ตัวท่านกลับดูหนังด้วยใจที่เป็นสุขตลอดเวลา 

เรื่องที่เล่านี้สรุปปิดท้ายว่า หลังจากที่นั่งดูลมหายใจเข้าลมหายใจออกมาเป็นเวลานาน  ไม่ว่าอะไรก็ดูน่าสนใจไปเสียหมด  ดังนั้น หากคิดจะมีความสุขกับสิ่งธรรมดาสามัญที่อยู่รอบข้าง ก็ต้องยอมแลกมากับความน่าเบื่อในการปฏิบัติธรรม  โดยท้ายที่สุดเราอาจจะพบว่าเป็นความน่าเบื่อที่คุ้มค่าต่อการทดลองก็เป็นได้

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: