The Countryside of Chithurst

Reflections of Buddhist monastic life in England

ดั่งผีเสื้อและดอกไม้

Posted by phrajew บน กันยายน 5, 2006

 

จดหมายข่าวจิตวิเวกฉบับล่าสุดรายงานว่า ในช่วงพรรษานี้คณะสงฆ์ซึ่งประกอบด้วยพระภิกษุ แม่ชี และผ้าขาว มีจำนวนทั้งหมด 25 รูป โดยแยกออกเป็น 14 เชื้อชาติและใช้ภาษาแม่ที่ต่างกันถึง 10 ภาษา  ความหลากหลายในชุมชนเช่นนี้เป็นเรื่องชวนพิศวงว่าจะอยู่ร่วมกันได้อย่างไร  เพราะโดยปกติแล้ว เพียงแค่คนสองสามชนชาติมาอยู่ด้วยกันก็มีปัญหาจุกจิกที่ทำให้เกิดข้อขัดแย้งได้ไม่น้อยแล้ว

 

เท่าที่เห็นในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ความเป็นอยู่ภายในชุมชนเป็นไปด้วยความราบรื่น แม้ว่าจะมีความคิดเห็นไม่ลงรอยกันบ้างในระหว่างการประชุม  แต่ก็ไม่ถือเป็นความขัดแย้งใหญ่โตที่ทำให้อยู่ร่วมกันไม่เป็นสุข

 

นับว่าโชคดีที่วิถีชีวิตในวัดมีพระวินัยเป็นรากฐานแห่งการอยู่ร่วมกัน ไม่ได้เอาวัฒนธรรมใดวัฒนธรรมหนึ่งเป็นหลักยึดซึ่งอาจจะทำให้คนต่างวัฒนธรรมรู้สึกขัดแย้งได้มาก  ในภาษาบาลีมีการเปรียบเทียบพระวินัยไว้ดั่งเครื่องร้อยรัดที่ทำให้ดอกไม้หลากสีหลายพันธุ์รวมกันเป็นพวงดอกไม้  นับว่าเป็นภาพเปรียบที่ชัดเจนและคมคายมาก  นอกจากนี้แล้วสมาชิกในชุมชนส่วนใหญ่ยังถือได้ว่ามีเป้าหมายของชีวิตร่วมกันด้วย  แม้ว่าแต่ละคนจะมีประสบการณ์เกี่ยวกับธรรมะแตกต่างกัน  แต่ก็มีความมุ่งหมายที่จะพัฒนาตนเองด้วยการปฏิบัติธรรมตามกำลังความสามารถด้วยกันทั้งนั้น

 

อาจกล่าวได้ว่าชุมชนสงฆ์เป็นสังคมอุดมคติที่พระพุทธเจ้าทรงวางแบบแผนเอาไว้  ในครั้งพุทธกาล พระองค์อาจจะไม่ได้ทรงทราบว่าแบบแผนทางสังคมนี้จะแพร่หลายและกระจายไปยังคนต่างชาติต่างภาษามากถึงเพียงนี้  เพราะเป้าหมายของพระพุทธองค์นั้นอยู่ที่ประโยชน์สุขของชนทั้งหลายเป็นสำคัญ

 

หลักการพื้นฐานของชุมชนสงฆ์อยู่ที่การสร้างสภาวะแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการพัฒนาชีวิตด้านใน  ความสัมพันธ์ในชุมชน แม้ว่าจะเป็นไปตามลำดับอาวุโสแต่ก็คานไว้ด้วยอำนาจแห่งธรรม  ผู้น้อยที่ยังอ่อนต่อประสบการณ์ในการปฏิบัติจำเป็นต้องอ่อนน้อมและให้การอุปัฏฐากต่อผู้ที่อาวุโสกว่า  แต่ก็เป็นไปให้เกิดความสัมพันธ์ในทางเกื้อกูลเพื่อถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์นั้นในลักษณะ มนุษย์สัมผัสกับมนุษย์ 

 

หากผู้อาวุโสทำการใดที่ขัดต่อหลักธรรมะ ผู้น้อยมีสิทธิที่จะไม่ทำตาม แสดงความเห็นโต้แย้ง หรือแม้กระทั่งขวนขวายให้ท่านเปลี่ยนแปลงความเห็นได้ด้วยความนอบน้อมในธรรม  และโดยนัยที่ว่า สมาชิกในชุมชนทุกคนต่างใช้ชีวิตเพื่อการปฏิบัติธรรม  ระยะเวลาในการอยู่ในชุมชนย่อมจะทำให้ผู้ที่อาวุโสกว่ามีโอกาสในการปรับท่าทีและความคิดเห็นของตนให้สอดคล้องกับธรรมะได้มากกว่า  แม้อาจจะไม่ถึงขั้นบรรลุธรรมขั้นใดขั้นหนึ่ง

 

ความเป็นอยู่ของชุมชนคณะสงฆ์ตะวันตกที่ปัจจุบันมีจำนวนทั้งหมด 31 เชื้อชาติ (สถิติเมื่อต้นปี 2549) เป็นข้อพิสูจน์ถึงหลักการทางพระวินัยดังกล่าวว่าเป็นสิ่งที่เกิดได้จริง  ไม่ได้เป็นเพียงอุดมคติอันเลื่อนลอยอยู่ในความฝัน  แม้ว่าอาจจะต้องมีการปรับเปลี่ยนในรายละเอียดของข้อปฏิบัติบางส่วน แต่พระวินัยที่บัญญัติไว้เมื่อสองพันห้าร้อยกว่าปีที่แล้วก็ทำให้คนหลากหลายวัฒนธรรมสามารถปฏิบัติธรรมร่วมกันได้อย่างผาสุก สมดังคำกล่าวในพระสูตรว่า ภิกษุในธรรมวินัยนี้ต่างมองหน้ากัน ด้วยรอยยิ้มและในยามที่ต้องแยกจากกันไปก็เป็นดั่ง ผีเสื้อที่โบยบินออกจากดอกไม้ต่างฝ่ายต่างไม่กระทบกระเทือนกันและต่างเกื้อกูลอำนวยผลประโยชน์ต่อกันและกัน

 

ชีวิตนี้น่าภูมิใจนักที่ได้มีโอกาสสัมผัสกับความงดงามแห่งชุมชนสงฆ์  เพราะไม่ว่าจะแสวงหาในแห่งหนใด เราคงไม่ได้เห็นชุมชนในลักษณะอื่นที่ดีเกินกว่าหลักการพื้นฐานนี้  และไม่ว่าคนในชุมชนสงฆ์อาจจะสร้างปัญหาจุกจิกสักเท่าไร  แต่หากอยู่ภายใต้หลักแห่งพระวินัย  ทุกสิ่งที่มีอยู่ก็ดีเกินพอสำหรับการปฏิบัติธรรมแล้ว

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: